名篇 | 明 · 文敬仝《松溪赋》[color=var(--weui-LINK)][url=]语文大师课[/url]
2026年7月18日 17:41 四川 1人
[color=var(--new-content-color)]
松溪赋 明 · 文敬仝 松溪镜净而铺练兮,不舍昼夜而南流。源出小白之阴壑兮,派接竹岭之灵湫。波悠悠兮数十里,绕黄山兮增碧。汀沙白兮渚清,岸草萋兮绿缛。纤鳞闯出而泼剌兮,鸥鹭忘机兮翔集。渔人网萃乎潭下兮,溯滩流之沄沄。邈红尘兮不到,可涤谢兮世氛。门去溪兮百步,常一日兮三往。发浩歌兮逍遥,憺忘归兮偃仰。玩游鱼之潎潎,投竹竿兮钓出。挥銮刀兮缕切,脍靃靃兮雪落。和咸酸兮进案,饭香稻兮饫食。托閒情于丘壑兮,病已痼于泉石。当青阳之启候,春波荡兮涟漪。洲霭霭兮含烟,日迟迟兮中坻。趁春服之既成,与冠童兮偕逝。希洛沂之气像兮,想兰亭之修稧。风舞雩兮咏归,觞曲水兮流憩。夏雨淫淫兮不止,潦既涨兮㳽漫。大野没兮横流,雷霆斗兮惊湍。倚铿鍧之龙竹,俯浊浪兮盘桓。思孔圣之亟称兮,效孟氏之观澜。探道源之无穷,俨沉潜兮发叹。商飙淅沥兮西来,叶萧萧兮脱树。菊扬芳兮崖澨,水杀波兮石露。感时序之易遒兮,叹人生之长劬。忆松江之秋泛兮,慕张翰之莼鲈。恣诗酒以终日兮,畅超然之高情。转一气于黄钟兮,属用事于玄英。白雪皓兮横陆,霁月朗兮悬明。起剡溪之清兴兮,咏招隐之雅辞。耸吟肩而皱眉兮,续浩然之新诗。景循环而不尽兮,呈万像于四时。尽天与之乐土兮,余舍此而安之。忘世味之蓼苦,步衡门兮栖迟。耕东皋兮耘敛,费伏腊兮忘饥。付身世于虚舟,等功名于鲇竹。长游赏兮洗尘襟,泂神魂之清越。玆江山养我之既厚,顾何修兮报答。噫苏仙二赋兮,赤壁之风月动色。右军一记兮,会稽之山水活泼。微二公之杰作兮,岂擅胜于今昔。维此溪之遇我兮,亦千载之不偶。追前修以著赋兮,拟并传于永久。
《松溪赋》是明代文人文敬仝(一说为文徵明族裔)所作的一篇骈赋,以松溪四季景致为脉络,抒写隐逸山水、超脱尘俗之志。全赋语言典丽,意境清远,融合了写景、抒情与哲思。以下是对其内容与特色的梳理: 结构脉络溪景总览(开篇至“可涤谢兮世氛”)
描绘松溪清澈如镜、昼夜南流的整体风貌,突出其源头幽深、水波悠长,沙汀鸥鹭、渔人网潭的静谧画面,强调此地“红尘不到”,可涤荡世俗之气。 闲居之乐(“门去溪兮百步”至“病已痼于泉石”)
写作者与溪为邻,日常垂钓、烹鲜、歌啸的隐逸生活,表达对山水之趣的沉醉与“痼疾”(喻深爱泉石难以自拔)。 四时感怀(“当青阳之启候”至“呈万像于四时”)
春:借“春服既成”与童冠同游,联想《论语》“风乎舞雩”与兰亭修禊,寄情雅集之乐。 夏:骤雨惊湍,雷霆横流,以“观澜”思孟子“观水有术”,探求天地之道。 秋:西风落叶,菊芳水浅,感时序流逝,慕张翰莼鲈之思,以诗酒畅怀。 冬:白雪霁月,起剡溪访戴之兴,续孟浩然诗情,显高士清趣。
隐逸之志(“尽天与之乐土兮”至“泂神魂之清越”)
直言愿长居此“乐土”,耕读自足,视功名如“鲇竹”(竹制捕鱼具,喻虚幻),以游赏洗涤尘襟,涵养清越神魂。 追慕先贤(结尾段)
借苏轼《赤壁赋》、王羲之《兰亭集序》比拟自身作赋之意,感慨山水因文传世,愿此赋能与溪景共传千古。
艺术特色骈散结合,句式灵动:以“兮”字联缀,兼具楚辞韵味与骈赋整饬,写景细腻(如“脍靃靃兮雪落”喻切鱼如雪落),抒情悠长。 用典自然,意蕴层深:化用《论语》《孟子》、兰亭雅集、张翰莼鲈、剡溪访戴等典故,将个人闲情对接千年文脉。 时空交织,物我交融:通过四季循环展现溪景变幻,并以此映照人生感悟,最终达成“江山养我”与“追前修著赋”的精神契合。
文人精神此赋延续了中国古典山水文学“寄情自然、托志林泉”的传统,在描写松溪清幽之景的同时,更强调士人通过亲近山水实现精神超越——既是对世俗功名的疏离,也是对永恒人文价值的追寻(“拟并传于永久”)。与之前讨论的戴叔伦诗、释道济诗相比,此赋以赋体铺陈,容量更丰,且将个人体验与历史文脉相勾连,体现了明代文人赋的典型气质。
[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 明·祁承业《读书训》[color=var(--weui-LINK)]典籍| 《笠翁对韵》全文及注解[color=var(--weui-LINK)]经典 | 王羲之《兰亭集序》[color=var(--weui-LINK)]经典 | 《诗经·国风·溱洧》[color=var(--weui-LINK)]名篇 |韩愈《祭十二郎文》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 李白《愁阳春赋》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 唐太宗《威凤赋》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 恽敬《游庐山记》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 司马光《独乐园记》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 宋玉《风赋》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 南朝乐府民歌《西洲曲》[color=var(--weui-LINK)]名篇 |童轩《拟愁阳春赋》[color=var(--weui-LINK)]名篇 |唐·王起《律吕相生赋 》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 江淹《去故乡赋》[color=var(--weui-LINK)]名篇 |龚自珍《送钦差大臣侯官林公序》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 韩愈《进学解》[color=var(--weui-LINK)]经典 | 《孟子》尽心章 (上)[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 范仲淹《和章岷从事斗茶歌》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 杜甫《丹青引》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 先秦《击壤歌》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 李大钊《青春》[color=var(--weui-LINK)]经典| 毛泽东《心之力》原文[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 唐 · 颜师古《幽兰赋》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 姚燮《双鸠篇》[color=var(--weui-LINK)]《诗经》:凯风自南,吹彼棘心。棘心夭夭,母氏劬劳。[color=var(--weui-LINK)]经典 | 《诗经》· 四月维夏[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 张耒《雨望赋》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 苏轼《洞庭春色赋》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 司空图《春愁赋》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 沈周《听蕉记》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 陶渊明《停云》四章[color=var(--weui-LINK)]经典 | 战国 · 宋玉《神女赋》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 陶渊明《荣木》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 陶渊明《时运》[color=var(--weui-LINK)]经典 | 杜牧《阿房宫赋》[color=var(--weui-LINK)]经典 | 李贽《童心说》(附译文)[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 魏源《海国图志》叙[color=var(--weui-LINK)]经典 | 王符《潜夫论·赞学》[color=var(--weui-LINK)]经典 | 再读《送东阳马生序》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 苏轼《雪堂记》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 唐·白居易《荔枝图序》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 清 · 姚燮《双鸠篇》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 龚自珍《西郊落花歌》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 西汉·王褒《洞箫赋 》[color=var(--weui-LINK)]古诗赏析|韩愈《山石》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 戴名世《与余生书》[color=var(--weui-LINK)]经典诗词 | 曹操《龟虽寿》[color=var(--weui-LINK)]经典 | 《诗经·七月》[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 韩愈《为裴相公让官表》[color=var(--weui-LINK)]古文摘选 | 关【大禹治水】
[color=var(--weui-LINK)]经典 | 《诗经》日月
[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 李商隐《韩碑》[color=var(--weui-LINK)]典籍 | 《琴诀》唐 ·薛易简[color=var(--weui-LINK)]名篇 | 柳宗元《奉平淮夷雅表》
[color=rgba(0, 0, 0, 0.3)]作者提示: 内容由AI生成
[color=rgba(0, 0, 0, 0.3)]阅读 83
[color=var(--weui-FG-0)][backcolor=var(--weui-BG-2)]
[backcolor=var(--weui-BG-2)][color=var(--weui-FG-0)]
[color=var(--weui-FG-0)][backcolor=var(--weui-BG-2)]
[color=var(--weui-FG-0)][backcolor=var(--weui-BG-2)][color=var(--weui-FG-0)][backcolor=var(--weui-BG-2)]
[color=var(--weui-FG-0)][backcolor=var(--weui-BG-5)]
[backcolor=var(--weui-BG-2)][color=var(--weui-FG-0)]
[color=var(--weui-FG-0)][backcolor=var(--weui-BG-2)][backcolor=var(--weui-BG-5)][backcolor=var(--weui-FG-0)]
[color=rgba(0, 0, 0, 0.55)] [backcolor=var(--weui-FG-0)]
[color=var(--weui-FG-0)]留言
[color=var(--weui-FG-2)][backcolor=var(--weui-FG-6)]写留言
[color=var(--weui-LINK)][url=][/url][color=var(--weui-LINK)][url=][/url]
[color=var(--weui-FG-0)][backcolor=var(--weui-BG-2)][color=var(--weui-FG-0)][backcolor=var(--weui-BG-2)]
[backcolor=var(--weui-BG-2)]
[backcolor=var(--weui-FG-5)]
语文大师课
[color=rgba(0, 0, 0, 0.3)]1个朋友关注
关注
[backcolor=var(--weui-BG-2)]6
18
推荐
写留言
[color=var(--weui-FG-1)][backcolor=var(--weui-BG-2)]
复制 搜一搜
[color=var(--weui-FG-2)]
[color=rgba(0, 0, 0, 0.9)]
[color=rgba(0, 0, 0, 0.9)][color=var(--weui-FG-0)]复制 [color=var(--weui-FG-0)]搜一搜
[color=rgba(0, 0, 0, 0.9)]
|